ABD-İran görüşmeleri küresel piyasaları etkiledi. Fed’in faiz artırım beklentileri ve teknoloji hisselerindeki satış baskısı risk algısını artırdı.
Küresel piyasalar, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz artırım beklentileri ve teknoloji şirketleri üzerindeki satış baskısıyla karışık bir seyir izliyor. Orta Doğu’da ABD ve İran arasındaki gerilim, karşılıklı saldırıların durdurularak teknik görüşmelere başlama kararıyla yeni bir boyut kazandı. Bu gelişme, hafta başında yatırımcıların risk algısını doğrudan etkiledi.
ABD merkezli Axios haber sitesi, ismi açıklanmayan üst düzey ABD’li yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve İran’ın birbirlerine yönelik saldırıları durdurma konusunda anlaştığını bildirdi. Taraflar, Hürmüz Boğazı konusundaki anlaşmazlıkları çözmek amacıyla 30 Haziran’da Katar’da görüşme planladı.
Bir diğer ABD’li yetkili, her iki tarafın da “şimdilik” saldırılardan vazgeçeceğini ve ilk olarak geçen hafta İsviçre’de yapılan teknik görüşmelerin devam edeceğini belirtti. Analistler, bu haber akışlarının Orta Doğu’da dengelerin hızla değişebileceğini gösterdiğini, bu nedenle piyasalarda temkinli bir tutumun öne çıktığını ifade etti.
Yapay zeka ve teknoloji şirketlerine ilişkin aşırı değerleme endişeleri, küresel piyasaları baskı altında tutmaya devam ediyor. Şirketlerin yapay zeka yatırımları için yaptığı sermaye harcamalarının ne zaman kara dönüşeceğine dair belirsizlik, bu endişeleri artırdı. Eski ABD Başkanı Donald Trump, Amerikan şirketlerine “dijital hizmet vergisi” getiren ülkelere yüzde 100 gümrük vergisi uygulanacağını bildirdi.
ABD’de bu hafta açıklanacak tarım dışı istihdam verisi, piyasaların yönü üzerinde belirleyici olması bekleniyor. Ayrıca Fed Başkanı Kevin Warsh, Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde ve İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başkanı Andrew Bailey’nin ECB Forumu’nda yapacağı açıklamalar yakından takip edilecek.
Makroekonomik veriler cephesinde, ABD’de mal ticareti açığı mayıs ayında yüzde 27,4 artarak 105,8 milyar dolara çıktı. Michigan Üniversitesince ölçülen tüketici güven endeksi haziranda 49,5’e yükseldi. Tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi yüzde 4,8’den yüzde 4,6’ya, uzun vadeli beklenti ise yüzde 3,9’dan yüzde 3,3’e geriledi.
Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, mart ayında “bir faiz indirimi” öngörürken, haziran ayında bu beklentisini “bir faiz artışı” yönünde değiştirdiğini açıkladı. Kashkari, gelecek verilere göre görüşünün değişebileceğine işaret etti. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor’s (S&P), ABD’nin uzun vadeli kredi notunu “AA+” olarak teyit ederken, not görünümünü “durağan” olarak korudu.
ABD ile İran arasında saldırıların durdurulduğuna dair haberlerle Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,98 azalışla 72,8 dolara indi. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,39’da yatay seyrederken, dolar endeksi 101,4 seviyesinde işlem gördü. Orta Doğu’da gerilimin tekrar tırmanabileceği endişeleri, Fed’in faiz artırım öngörüleri ve dolar endeksinin güçlü seyriyle altının onsu yüzde 0,4 azalışla 4 bin 58 dolardan işlem gördü.
New York borsası, yapay zeka ile ilişkili çip hisselerindeki satış dalgasının etkisiyle cuma günü negatif seyretti. OpenAI’ın halka arzı gelecek yıla erteleme düşüncesi ve SpaceX’in zayıf performansı haberleri, çip şirketlerinin hisselerinde değer kaybına yol açtı. Nvidia hisseleri yüzde 1,6, Advanced Micro Devices yüzde 2, Intel yüzde 3,4, Broadcom yüzde 3,7 ve Micron Technology yüzde 7’ye yakın geriledi.
Sağlık sektöründe Eli Lilly hisseleri yüzde 7, Johnson & Johnson ile AbbVie hisseleri ise yüzde 4 artış göstererek dikkat çekti. Nasdaq, SpaceX’in 7 Temmuz’da Nasdaq 100 endeksinin bir bileşeni olarak işlem görmeye başlayacağını duyurdu. OpenAI, ABD hükümetinin talebi üzerine üç yeni yapay zeka modelini genel kullanıma sunmadan önce “küçük bir grup güvenilir ortak” ile ön izleme sürecine başladı.
Bu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,09, S&P 500 endeksi yüzde 0,05 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,24 değer kaybetti. Avrupa borsaları da cuma günü Fed’in faiz artırım beklentileri ve teknoloji hisselerindeki baskıyla negatif seyretti. Frankfurt Borsası’nda Infineon yüzde 4,5, PVA Tepla ve Siltronic hisseleri yüzde 6’ya yakın değer kaybetti.
İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,21, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,55, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,98 değer kaybetti. Asya borsaları ise haftanın ilk işlem gününde karışık bir seyir izledi. Çin’in Japon savunma sanayisi şirketlerine yönelik ihracat kontrollerini sıkılaştırdığı haberleri, Japonya borsasında satış baskısı yarattı.
Güney Koreli teknoloji şirketleri Samsung Electronics ve SK Group’un 10 yıl içinde toplam 1,3 trilyon doların üzerinde yatırım planlarını açıklaması bekleniyor. Japonya’da mayıs ayında perakende satışlar, aylık yüzde 1,9 ve yıllık yüzde 5,3 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti ve iç tüketimin güçlü kaldığını gösterdi. Dolar/yen paritesi 161,8 seviyesinde yatay seyretti.
Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 2,3 değer kaybederken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 2,1 değer kazandı. Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi cuma gününü yüzde 0,10 değer kazanarak 14.274,02 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat, cuma günü akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,2 yükseldi. Dolar/TL cuma gününü yüzde 0,1 artışla 46,6202’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasada önceki kapanışın hemen üzerinde 46,6360’tan işlem gördü.
Analistler, bugün yurt içinde ekonomik güven endeksi, yurt dışında ise Avro Bölgesinde ekonomik güven endeksi ve tüketici güven endeksi ile ABD’de Dallas Fed imalat sanayi endüstrisinin takip edileceğini belirtti. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.400 ve 14.500 puanın direnç, 14.100 ve 14.000 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.
Yorum Yap