18 yaş altı suçlulara yönelik düzenlemeleri içeren kanun teklifi yasalaştı. Çocukların ceza sorumluluğu, güvenlik tedbirleri ve bıçak satışına getirilen yasaklar detayları…
18 yaş altı suçlulara yönelik yeni düzenlemeleri içeren kanun teklifi TBMM’de kabul edilerek yasalaştı. Kanunla, Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’a yeni maddeler eklenerek çocukların karıştığı suçlara ilişkin cezai sorumluluklar ve güvenlik tedbirleri yeniden düzenlendi.
Yapılan değişikliklere göre, fiili işlediği sırada 12 yaşını doldurmuş ancak 15 yaşını doldurmamış olan çocukların hukuki sonuçları algılama veya davranışlarını yönlendirme yeteneği yeterince gelişmemişse ceza sorumluluğu olmayacak. Bu durumda çocuklara özgü güvenlik tedbirlerine hükmedilecek. Ancak algılama ve yönlendirme yeteneği varsa, suçun niteliğine göre belirlenen cezaların indirilmesiyle hapis cezası uygulanacak.
15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış kişiler için ise suçun ağırlığına göre belirlenen cezalar yarı oranında indirilecek. Ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda 19 yıldan 27 yıla, müebbet gerektiren suçlarda ise 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor.
Türk Ceza Kanunu’na eklenen yeni hükümle, kasten öldürme ve ağır yaralama gibi suçlarda, suçun işleniş şekli, güdülen amaç gibi unsurlar göz önünde bulundurularak 15-18 yaş grubundaki çocuklar hakkında yaş indirimi uygulanmayabilecek. Ayrıca 12-15 yaş grubundaki çocuklara üst grubun ceza rejimi uygulanabilmesi konusunda hakime takdir yetkisi tanındı.
Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüklerin ihlaline ilişkin suçlarda cezalar artırıldı. Bakım, eğitim veya destek olma yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere yönelik hapis cezası süresi 1 yıldan 3 aya kadar olarak yeniden düzenlendi. Hamile eşini terk edenlere verilen hapis cezası sınırı 6 aydan 2 yıla çıkarıldı.
Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yapılan düzenlemeyle, 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılmadan iddianamenin iadesi kararı verilebilecek. Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’da yapılan değişiklikle, çocuk hükümlülerin cezalarının infazına çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlanacak.
12-18 yaş grubu çocuklar, cinsiyetleri, fiziki gelişimleri ve suç türleri göz önüne alınarak çocuk kapalı ceza infaz kurumlarının ayrı bölümlerinde barındırılacak. Çocuk hükümlülerin cezaevinden eğitimevine ayrılmalarına idare ve gözlem kurulu tarafından en geç 3 ayda bir yapılan değerlendirme sonucunda karar verilecek.
Kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az hapis cezası alan çocuk hükümlüler hakkında verilen cezalar doğrudan çocuk eğitimevlerinde yerine getirilecek. Koşullu salıverilme süresinin hesaplanmasında, hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdiği 1 gün, 2 gün olarak dikkate alınacak.
Kanunla Kabahatler Kanunu’na eklenen yeni maddeyle, her tür bıçak ile diğer kesici, delici veya bereleyici aletlerin ruhsatlı iş yerleri dışında satışı ve sergilenmesi yasaklanacak. Bu yasak 1 Aralık 2026’da yürürlüğe girecek. Söz konusu aletlerin 18 yaşından küçük çocuklara satılması ve çocuklar tarafından satın alınması veya taşınması da yasaklanacak.
Yasaklara uymayanlara 5 bin lira, bıçak veya aletlerin vahim olması halinde ise 10 bin lira idari para cezası uygulanacak. Bu kabahatin bildirilmemesi halinde de 5 bin lira idari para cezası verilecek. Kabahate konu eşyaların mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilecek.
Kabahati işlediği sırada 15 yaşını doldurmamış çocuk hakkında ise çocuk hakiminden tedbir talebinde bulunulacak. İnternet ve mesafeli satışlar için de bu hükümler geçerli olacak. Sanat veya meslek icrası ve eğitim için gerekli bıçak, şiş gibi aletlerin kullanımında bu madde hükümleri uygulanmayacak.
Çocuk Koruma Kanunu’na eklenen yeni ‘yönlendirme tedbirleri’ ile ceza sorumluluğu olmayan adli süreçteki çocuklar için sosyal ve toplumsal hizmetler, dijital risklerden korunma, kitap ve kütüphane, çevreye saygı ve çevre temizliği, tütün, alkol, kumar, uyuşturucu ve davranışsal bağımlılık gibi tedbirler uygulanacak.
Akıl hastalığı, madde bağımlılığı veya ağır tehlike arz eden bulaşıcı hastalık nedeniyle ciddi tehlike oluşturan çocuklar hakkında acil korunma kararı alınması amacıyla 24 saat içinde rapor düzenlenecek. Bu raporun ardından çocuk hakimine başvurulacak ve gerekli tıbbi müdahale ve tedavi uygulanacak.
Kanunla, ‘suça sürüklenen’ ibaresi ‘adli süreçteki’ olarak değiştirilecek. Çocuk hakkında kamu davası açılması halinde durum ilgili bakanlıklara bildirilecek. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi halinde yönlendirme tedbirlerinden uygun görülenler denetimli serbestlik tedbiri olarak uygulanabilecek.
15 yaşını doldurmamış çocuk hakkında sosyal inceleme yaptırılması zorunlu olacak. Koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarına aykırı hareket eden ana, baba veya vasi gibi kimseler, çocuk hakimi kararıyla tazyik hapsi ile cezalandırılabilecek.
Yorum Yap