Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre AR-GE vergi teşviki geçen yıl 169 milyar 33 milyon liraya çıktı. Hangi sektörler öne çıktı?
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan verilere göre, AR-GE faaliyetlerine yönelik sağlanan vergi teşviki geçen yıl önemli bir artış kaydetti. 2023 yılında 105 milyar 977 milyon lira olan teşvik miktarı, 2024 yılında yüzde 59,5 yükselerek 169 milyar 33 milyon liraya ulaştı. Bu desteklerden en fazla gelir vergisi stopajı faydalandı.
Dolaylı AR-GE teşviklerinden yararlanan girişimler, toplamda 86 milyar 105 milyon lirayla en çok gelir vergisi stopaj desteği aldı. Bu kalemi 81 milyar 63 milyon lira ile kurumlar vergisi, 1 milyar 725 milyon lira ile gelir vergisi ve 141 milyon lira ile katma değer vergisi (KDV) desteği takip etti. Beyan edilen AR-GE harcamalarına göre sağlanan dolaylı teşviklerin yüzde 50,9’u gelir vergisi stopajından geldi.
2024 yılında AR-GE teşviklerinden faydalanan girişim sayısı 11 bin 835 olarak belirlendi. Teşvik beyannamesi veren girişimler arasında bilgi ve iletişim sektörü 6 bin 98 girişimle ilk sırada yer aldı. İmalat sanayi 2 bin 421 girişimle ikinci, mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler ise 1627 girişimle üçüncü sırayı aldı.
4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında sağlanan gelir ve kurumlar vergisi AR-GE teşvik tutarı 43 milyar 227 milyon lira olarak gerçekleşti. Bu teşvikin yüzde 71,2’si bilgi ve iletişim sektöründeki girişimlere aktarıldı. İmalat sektörüne yüzde 14,5, mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler sektörüne ise yüzde 5,9 oranında destek sağlandı.
5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamında sağlanan gelir ve kurumlar vergisi AR-GE teşvik tutarı ise 39 milyar 561 milyon lira oldu. Bu kanundan en çok imalat sektörü girişimleri faydalandı. İmalat sektörü yüzde 72,9, bilgi ve iletişim sektörü yüzde 14,7 ve finans ve sigorta faaliyetleri sektörü yüzde 4,1 oranında teşvik aldı.
Geçen yıl gelir ve kurumlar vergisi AR-GE desteğinden yararlanan 7 bin 87 girişimin 5 bin 321’i 4691 sayılı Kanun’dan faydalandı. Kalan 1766 girişim ise 5746 sayılı Kanun kapsamında destek aldı. Buna göre, yararlanıcı girişimlerin yüzde 75,1’i 4691 sayılı Kanun’u tercih etti.
Ekonomik faaliyet alanlarına göre dağılımlar incelendiğinde, imalat sektöründeki girişimlerin yüzde 82,1’i 5746 sayılı Kanun’u kullandı. Bilgi ve iletişim sektöründeki girişimlerin yüzde 84,1’i ile mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler sektöründeki girişimlerin yüzde 81,1’i ise 4691 sayılı Kanun kapsamında desteklerden yararlandı.
2024 yılında girişimler toplam 86 milyar 105 milyon lira gelir vergisi stopaj teşvikinden faydalandı. Bu tutarın 37 milyar 290 milyon lirası 5746 sayılı Kanun kapsamında 3 bin 88 girişime, 48 milyar 815 milyon lirası ise 4691 sayılı Kanun kapsamında 8 bin 244 girişime sağlandı.
Dolaylı AR-GE teşviklerinden yararlanan 11 bin 835 girişimin yüzde 89,5’ini KOBİ’ler oluşturdu. Büyük ölçekli girişimlerin payı yüzde 10,5 olarak kayıtlara geçerken, bu girişimler dolaylı AR-GE teşviklerinin yüzde 61,8’ini aldı. KOBİ’lerin dolaylı AR-GE teşviklerinden yararlanma oranı ise yüzde 38,2 oldu.
KOBİ’lere sağlanan 64 milyar 596 milyon liralık dolaylı AR-GE teşvik miktarının yüzde 61,1’i orta ölçekli girişimlere verildi. Küçük ölçekli girişimler yüzde 32,1’ini, mikro ölçekli girişimler ise yüzde 6,8’ini bu teşviklerden aldı.
Yorum Yap